Nước sắc hoa Kim trâm có thể làm tăng tiểu cầu, hồng cầu nhưng không ảnh hưởng đến số lượng, công thức bạch cầu nên có tác dụng bổ máu.

Tiểu cầu là các tế bào rất nhỏ trong dòng máu, có tác dụng rất quan trọng trong đông cầm máu, chống chảy máu. Bình thường, số lượng tiểu cầu từ 150 đến 450 Giga/L. Trong bệnh lý gan, khi gan bị suy giảm chức năng hoặc gan bị xơ, tiểu cầu thường giảm và gây các biến chứng nặng, nguy hiểm cho tính mạng bệnh nhân.

Hiện nay, các thuốc điều trị giảm tiểu cầu rất hiếm (rất đắt) và các phương pháp điều trị chỉ mang tính chất tạm thời. Với nền y học cổ truyền, trải qua hàng nghìn năm kinh nghiệm, các lương y đã phát hiện ra một số thảo dược có tác dụng  chống chảy máu, một số có tác dụng tăng lượng tiểu cầu trong máu.

 

Sách Đại Nam nhất thống chí viết: “Cây Kim trâm dài chừng một thước, hình như cái trâm vàng nên gọi như thế...”. Ngoài ra, cây Kim trâm còn có tên khác là Hoa hiên, Huyên thảo, Rau huyên, Hoàng hoa, Kim trâm thái… Cây Kim trâm ưa khí hậu nhiệt đới núi cao, quanh năm ẩm mát. Ở Việt Nam, Kim trâm mọc hoang dã tại Tây Nguyên và miền núi phía Bắc. Hiện nay, cây Kim trâm được trồng làm cây cảnh hoặc chế biến làm các món ăn do chứa nhiều chất có lợi cho sức khoẻ như protein, thiamin, vitamin A, vitamin C,...

 

Từ lâu, Kim trâm đã được sử dụng như một vị thuốc dân gian có nhiều công hiệu. Lá và hoa làm thuốc chữa đổ máu cam, an thai, lợi tiểu, trừ thấp nhiệt, làm yên ngũ tạng, giúp ăn ngon, ngủ yên, sáng mắt… Rễ cây vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, lợi thuỷ, lương huyết, chỉ huyết, được dùng làm thuốc lợi tiểu, giảm đau, chữa sốt, lỵ, nôn ra máu, đại tiện ra máu, sỏi tiết niệu. Rễ cây cũng có tác dụng chữa ho ra máu, viêm gan, vàng da,…

Nước sắc hoa Kim trâm có thể làm tăng tiểu cầu, hồng cầu nhưng không ảnh hưởng đến số lượng, công thức bạch cầu nên có tác dụng bổ máu. Hơn nữa, nước sắc này có tác dụng đối kháng với dicoumarin (chất kéo dài thời gian đông máu), làm giảm rõ rệt thời gian đông máu, tránh mất máu nhiều cho người bệnh.

Tuy nhiên, không nên lạm dụng Kim trâm vì với liều quá cao có thể gây ngộ độc với biểu hiện: không kiềm được tiểu tiện, giãn đồng tử, ức chế hô hấp… Các bài thuốc dân gian thường chỉ dùng vị thuốc này với liều lượng xấp xỉ 30g/ngày.

Bs Tuấn Anh (sưu tầm)